Co się dzieje, gdy kobieta zaczyna mówić to, co naprawdę myśli?

Czyli o tym, dlaczego kobieta, która przez lata była miła, nagle staje się „trudna”.

Przez lata uczymy się trzymać język za zębami.

Nie mówimy tego, co naprawdę myślimy, bo nie wypada. Bo nie chcemy nikogo urazić. Bo nie warto robić awantury o drobiazgi. Bo może ktoś się obrazi, zdenerwuje albo uzna nas za egoistki.

Czasami milczymy z uprzejmości, czasami ze strachu przed konsekwencjami, a czasami po prostu dlatego, że nie mamy już siły tłumaczyć po raz setny tego samego.

I tak, warstwa po warstwie, gromadzimy niewypowiedziane emocje, niepostawione granice i wszystkie te małe „tak”, podczas gdy całe nasze ciało krzyczy „NIE”.

Aż w końcu przychodzi moment, kiedy nie dajemy już rady.

I wtedy mówimy.

Czasami spokojnie. Czasami stanowczo. A czasami z taką dawką nagromadzonej frustracji, że same jesteśmy zaskoczone własną reakcją.

Dlaczego nasze pierwsze „nie” bywa tak głośne?

Jest pewien paradoks związany z nauką asertywności. Kiedy przez lata nie pozwalałaś sobie na wyrażanie sprzeciwu, nie masz jeszcze wypracowanego sposobu komunikowania granic. Nie wiesz, jak powiedzieć „nie” bez poczucia winy. Nie umiesz jeszcze zatrzymać sytuacji na etapie pierwszego dyskomfortu.

Dlatego początek asertywności bywa gwałtowny.

To, co przez lata było tłumione, nagle znajduje ujście. Zamiast spokojnego komunikatu pojawia się złość. Zamiast delikatnej prośby – stanowcze żądanie. Zamiast rozmowy – wybuch.

Nie dlatego, że kobieta nagle stała się agresywna. Często dlatego, że dopiero teraz zaczyna dostrzegać skalę własnego przeciążenia.

Oczywiście agresja nie jest warunkiem asertywności. Ale dla osoby, która przez lata nie miała dostępu do własnego „nie”, odzyskiwanie głosu może początkowo wyglądać właśnie tak jakby „coś jej odwaliło”.

Wyobraź sobie zwykły dzień. Dzieci rzucają ubrania tam, gdzie akurat je zdejmą. Mąż zostawia kubek na stole. W kuchni czeka zlew pełen naczyń. W łazience ręczniki nie trafiają na swoje miejsce.

Ty sprzątasz.

Nie dlatego, że szczególnie lubisz sprzątać. Po prostu chcesz mieć w domu względny porządek. Chcesz, żeby dało się normalnie funkcjonować.

Robisz to raz, drugi, setny.

Aż któregoś dnia wychodzisz z domu, żeby złapać trochę oddechu. Wracasz po kilku godzinach i zastajesz pobojowisko level master.

I wtedy wybuchasz.

„Czy naprawdę nie możecie po sobie posprzątać?!” W odpowiedzi słyszysz: „O co ci chodzi? Robisz aferę o parę ubrań”.

I właśnie w tym momencie pojawia się największa niesprawiedliwość tej sytuacji. Bo nikt nie widzi tych stu poprzednich razy. Nikt nie widzi narastającej frustracji, zmęczenia ogarnianiem przestrzeni i życia innych ludzi. Nikt nie zauważa, że kiedy Ty sprzątasz po wszystkich, nikt nie sprząta po Tobie. Nikt nie mówi: „Idź sobie wypij kawę, ja zajmę się podłogą”.

Wszyscy natomiast doskonale widzą ten jeden moment, kiedy tracisz cierpliwość. I nagle to Twoja reakcja staje się problemem, a nie sytuacja, która do niej doprowadziła.

Coś Ci odwaliło. Odkleiło się. Zrobiłaś aferę. Tylko że Ty nie zrobiłaś afery o ubrania. Ty powiedziałaś „dość” całemu systemowi, w którym Twoja praca stała się niewidzialna, a odpowiedzialność za wspólną przestrzeń została przypisana Tobie.

Kiedy przestajesz być pod ręką, otoczenie zaczyna liczyć straty.

To jest jeden z najtrudniejszych momentów kobiecej zmiany. Kiedy zaczynasz stawiać siebie na pierwszym miejscu, otoczenie niekoniecznie Ci kibicuje. Otoczenie często najpierw liczy swoje straty. Bo do tej pory było wygodnie.

Ty pamiętałaś o zakupach, wizytach lekarskich, urodzinach, szkolnych zebraniach, praniu, obiadach i wszystkim tym, co sprawia, że rodzina funkcjonuje. Ty przewidywałaś potrzeby innych. Ty wyręczałaś. Ty pamiętałaś. Ty organizowałaś.

A kiedy przestajesz to robić, nagle wszyscy muszą nauczyć się funkcjonować inaczej. I to jest właśnie moment, w którym warto zrozumieć jedną rzecz:

Nie odbierasz nikomu czegoś, co mu się należało. Przestajesz wykonywać za innych pracę, za którą również są odpowiedzialni.

Nie musisz już być osobą, która wszystko pamięta, wszystko przewiduje i wszystko naprawia. Pozwalasz innym dorosnąć do ich odpowiedzialności.

Jak zacząć mówić, zamiast wybuchać?

Odzyskiwanie własnego głosu nie musi oznaczać prowadzenia nieustannej wojny z najbliższymi. Warto nauczyć się mówić o swoich potrzebach, zanim frustracja osiągnie poziom krytyczny. Zamiast czekać, aż po raz setny posprzątasz po wszystkich, powiedz: „Nie chcę już być jedyną osobą odpowiedzialną za porządek w domu. Potrzebuję, żeby każdy sprzątał po sobie”.

Zamiast robić wszystko, a potem mieć żal, powiedz: „Nie mam dziś przestrzeni na przygotowanie obiadu. Zorganizujmy coś wspólnie”.

Zamiast automatycznie zgadzać się na kolejne zobowiązanie: „Nie chcę tego brać na siebie. Tym razem nie mogę pomóc”.

I przede wszystkim: nie musisz za każdym razem przedstawiać rozprawy doktorskiej uzasadniającej Twoje „nie”. Masz prawo nie chcieć. Masz prawo być zmęczona. Masz prawo oczekiwać wzajemności. Masz prawo do własnego czasu.

Twoja zmiana nie musi oznaczać czyjejś porażki.

Kiedy kobieta zaczyna mówić to, co naprawdę myśli, zmienia się nie tylko jej sposób komunikacji. Zmienia się układ relacji.

Niektóre osoby będą potrzebowały czasu, żeby przyzwyczaić się do nowych zasad. Inne będą próbowały przywrócić dawny porządek. Jeszcze inne mogą poczuć się urażone, bo Twoja odmowa będzie dla nich czymś zupełnie nowym.

To nie oznacza, że masz wrócić do milczenia. Oznacza, że warto nauczyć się komunikować swoje granice spokojnie, jasno i konsekwentnie. Nie po to, żeby wygrać każdą dyskusję. Po to, żeby nie przegrywać samej siebie. Bo może najważniejsza zmiana nie polega na tym, że zaczynasz mówić głośniej. Polega na tym, że przestajesz mówić „tak”, kiedy naprawdę myślisz „nie”.

I nie potrzebujesz już niczyjej zgody, żeby uznać własne potrzeby za ważne.

Podczas spotkań kręgowych uczymy się słuchać siebie, patrzeć na swoją drogę z innej perspektywy i uczymy się odkrywać czy ja na pewno jestem tam gdzie pragnę być. Zapraszam do kalendarza – sprawdź kiedy jest najbliższy krąg.